Psikologlar sosyal medyada ne paylaşabilir? Bilgilendirme ile tanıtım arasındaki çizgi

Sosyal medya da aynı kurallara bağlı

Yönetmelik, sosyal paylaşım ve internet sitelerinde yapılan tanıtım ve bilgilendirmelerde aynı ilkelere uyulmasını zorunlu tutar (m. 5/2). Web sitesi için geçerli olan ücret, kampanya, yönlendirme ve danışan memnuniyeti kuralları bir Instagram paylaşımı için de geçerlidir.

Paylaşımın amacını sınamak için metnin kendi tanımı kullanışlıdır: sağlığı koruyucu ve geliştirici bilgiler, kişilerin kendi sağlıkları üzerindeki kontrollerini artırmalarını ve sağlıklarını geliştirmelerini destekleyen yazılı veya görsel içeriklerdir (m. 3/1-e). Bir paylaşım okura bir şey kazandırıyor mu, yoksa yalnızca sizi öne mi çıkarıyor? Çizginin başladığı yer burasıdır.

Görsel paylaşımlar için ayrı kurallar

7. madde görsel içerikleri ayrıca düzenler. Görsel içerikli paylaşımların sağlık meslek mensubunun kendisi tarafından yapılması zorunludur; başkası tarafından yapılmış olması sorumluluğu ortadan kaldırmaz (m. 7/1-i). Paylaşılan görsel içerikler sponsorlu olarak ya da ücret verilerek yayınlatılamaz (m. 7/1-j).

Aynı madde, görsellerin gerçeğe aykırı olmamasını ve üzerlerinde sonradan teknolojik değişiklik veya düzeltme uygulanmamasını ister (m. 7/1-e). Görselin size, gerçek bir kişiye ait olup olmadığının ya da alıntı olduğunun ve alıntıysa kaynağının belirtilmesi de zorunludur (m. 7/1-g). Filtreli portreler, yapay zekâyla üretilmiş sahneler ve stok fotoğraflar bu açıdan gözden geçirilmelidir.

Danışan yorumları ve etkileşim ayarları

Hasta veya yakınlarının teşekkür ve memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam niteliğinde paylaşım yapılamaz; bu, ifadeler başka bir mecrada yazılmış olsa bile geçerlidir (m. 5/1-e, m. 7/1-ğ). Bir danışanın size yazdığı güzel bir mesajın ekran görüntüsü, iyi niyetle paylaşılsa da bu kapsama girebilir.

7/1-ğ bendi ayrıca görsel içeriklere ait paylaşımların yorum, beğeni ve yeniden paylaşım gibi kullanıcı etkileşimlerine kapatılmasını zorunlu tutar. Cümle memnuniyet ifadeleriyle ilgili bentte yer aldığı için yalnızca bu tür paylaşımlara mı yoksa tüm görsel paylaşımlara mı uygulanacağı tartışmaya açıktır. İhtiyatlı yaklaşım, görsel paylaşımlarda etkileşim ayarlarını bu hükmü bilerek seçmektir.

İleti göndermek, çekiliş ve hediye

Kişilerin bilgi ve rızası olmadan kişisel telefonları aranamaz; mektup, kısa ileti, e-posta ve sosyal paylaşım araçları üzerinden ileti gönderilerek tanıtım ve bilgilendirme yapılamaz (m. 5/1-k). Takip etmeyen kişilere toplu mesaj göndermek ya da yorum yapanlara tanıtım içerikli özel mesaj atmak bu hükümle çelişebilir.

Sağlık hizmetleri özendirme, çekiliş ve hediye gibi pazarlama faaliyetlerine de konu edilemez (m. 5/1-l). Sosyal medyada sık görülen “takip et, etiketle, kazan” biçimindeki kampanyalar psikolog hesapları için uygun bir araç değildir.

İlgili yazı: Psikolog reklam yasağı: Google Ads ve Instagram reklamı verilebilir mi?

Paylaşmadan önce beş soru

Aşağıdaki sorular hukuki bir denetimin yerini tutmaz; ama çoğu sorunu yayından önce yakalamaya yeter. SEANS'ın içerik çalışmasında görsel ve metin taslakları hazırlanır, paylaşım ise uzmanın kendi hesabından ve kendi onayıyla yapılır.

• Bu içerik okurun kendi sağlığına dair bilgisini artırıyor mu, yoksa beni öne mi çıkarıyor?
• Ücret, kampanya, çekiliş ya da aciliyet yaratan bir çağrı içeriyor mu?
• Görsel bana mı, gerçek bir kişiye mi ait, yoksa alıntı mı; bunu belirttim mi?
• Bir danışanın sözlerini veya ekran görüntüsünü kullanıyor muyum?
• Paylaşımı kendi hesabımdan kendim mi yapıyorum; sponsorlu olarak yayınlanıyor mu?