Psikolog reklam yasağı: Google Ads ve Instagram reklamı verilebilir mi?

Kısa yanıt ve dayanağı

Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik'in 5. maddesi, sağlık hizmet sunumunda örtülü veya açık reklam yapılmasını ve yaptırılmasını yasaklar; belirli ilkelere uyulması kaydıyla yalnızca tanıtım ve bilgilendirme yapılabilir. Yönetmelik, klinik psikoloğun da tanımlandığı 1219 sayılı Kanun'un ek 13. maddesindeki meslek mensuplarını kapsar.

Aşağıdaki başlıklar, sık sorulan reklam araçlarını metnin ilgili bentleriyle eşleştirir. Bu yazı hukuki görüş değildir; kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.

Google Ads ve arama motoru reklamları

Yönetmeliğe göre sağlık meslek mensupları arama motorlarında ancak ücretli sponsorlu ve öne çıkmaya yönelik olmamak şartıyla kayıt yaptırabilir (m. 5/1-i). Arama sonuçlarında ücret karşılığı öne çıkarılan bir reklam, bu şartın karşısında durur.

Aynı bent, arama motorlarında kullanılan anahtar kelimelerin ve sonuç sayfasında çıkan bilgilerin de yönetmelik ilkelerine aykırı olamayacağını söyler. Ücretsiz görünürlükte de sayfa başlığınız ve açıklamanız sonuç vaadi, ücret veya kampanya içermemelidir.

Instagram ve Facebook'ta sponsorlu gönderi

Aynı kayıt şartı sosyal medya platformları için de geçerlidir (m. 5/1-i). Yönetmeliğin görsel içerik maddesi ayrıca, paylaşılan görsellerin sponsorlu olarak ya da ücret verilerek yayınlatılamayacağını açıkça yazar (m. 7/1-j). Bir gönderiyi ücretli olarak öne çıkarmak da bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Kişilerin bilgi ve rızası olmadan telefonla aranması ya da kısa ileti, e-posta ve sosyal medya mesajıyla tanıtım yapılması da yasaktır (m. 5/1-k). Toplu özel mesaj göndermek, reklam bütçesi harcamadan yapılan bir reklam biçimi olarak görülmelidir.

Metindeki istisna: açılışı izleyen ilk ay

Yönetmelik, sağlık tesislerinin açılış tarihini izleyen ilk bir ay boyunca, yönetmelik hükümlerine uymak kaydıyla tüm platformlarda sponsorlu tanıtım ve bilgilendirme yapabileceğini belirtir (m. 5/1-j). İstisna metinde sağlık tesisleri için yazılmıştır; bağımsız çalışan bir psikoloğun muayenehanesine nasıl uygulanacağını kendi durumunuz için teyit edin.

Bu dönemde de ücret, indirim, kampanya ve promosyon bilgisi verilemez (m. 5/1-m). Sağlık hizmetleri özendirme, çekiliş ve hediye gibi pazarlama faaliyetlerine de konu edilemez (m. 5/1-l).

Kim denetliyor?

Tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri, Bakanlık ve il sağlık müdürlükleri tarafından basın ve yayın organları, sosyal medya platformları ve internet siteleri üzerinden düzenli olarak taranır (m. 11). Aykırı bulunan faaliyetler, illerde kurulan değerlendirme komisyonunda ele alınır (m. 10).

Yaptırımlar 12. maddede ilgilinin türüne göre ayrı ayrı düzenlenir: sağlık tesisleri için idari yaptırımlar, bazı sağlık meslek mensupları için ise Reklam Kurulu'nda değerlendirilmek üzere Ticaret Bakanlığı'na bildirim öngörülür.

Reklam yerine ne yapılabilir?

Yönetmelik bilgilendirmeyi yasaklamaz. Aşağıdaki yollar reklam bütçesi gerektirmez; hepsi yine aynı bilgilendirme ilkelerine tabidir.

• Unvanınızı, çalışma alanınızı, yerinizi ve iletişim bilginizi açıkça veren bir web sitesi.
• Ücretsiz bir Google İşletme Profili ve sitenizle tutarlı işletme bilgileri.
• Okurun kendi sağlığına dair bilgisini artıran, kaynaklı ve sizin onayınızdan geçmiş yazılar.
• Sonuç vaadi, ücret veya kampanya içermeyen sayfa başlıkları ve açıklamaları.
• Kendi hesabınızdan, sponsorsuz yapılan görsel paylaşımlar.

İlgili yazı: Tanıtım yönetmeliği ve psikolog web sitesi: madde madde kontrol listesi